اگر صاحب اثر هستید، برای عدم انتشار آثار خود به ما اطلاع دهید
اشکم دونه دونه از پوران
پوران؛ صدای ماندگار موسیقی مردمی و کلاسیک ایران
پوران، با نام اصلی فرحدخت عباس خاقانی، از خوانندگان شناختهشده و پرطرفدار موسیقی ایران بود. در مورد نام خانوادگی حقیقی پوران اختلافنظرهایی وجود دارد. در بعضی منابع طاقانی و در برخی طالقانی ذکر شده. به نوشته مجله سپید و سیاه «نام خانوادگی پوران اینطور که خودش میگوید برایش کلی دردسر ایجاد کرده؛ زیرا عدهای او را پوران طاقانی معرفی میکنند و عدهای دیگر طالقانی که اصل ماجرا از این قرار است که نام خانوادگی او در اصل خاقانی است، در شناسنامه او نقطه «خ» سیاه شده و کشیده میشود به طوری که به صورت «الف» و حرف «خ» تبدیل به «ط» میگردد که در نتیجه خاقانی طاقانی میشود. ولی از آنجایی که طاقانی معنایی ندارد، عدهای دیگر او را طالقانی معرفی میکنند، در حالی که نه طاقانی است نه طالقانی، بلکه خاقانی!» نام خانوادگی وی بر روی سنگ مزار این هنرمند در امامزاده طاهر کرج نیز به اشتباه طاقانی ذکر شده است. پوران با صدایی گرم، پرطنین و احساسی، در اجرای ترانههای عاشقانه و آثار موسیقی مردمی جایگاهی ویژه پیدا کرد و به یکی از چهرههای ماندگار رادیو ایران تبدیل شد.
سالهای آغازین زندگی
فرحدخت عباس خاقانی در ۱۵ بهمن ۱۳۱۲ در تهران متولد شد. او پس از پایان تحصیلات متوسطه در دبیرستان اسدی تهران، وارد هنرستان عالی موسیقی شد و آموزش موسیقی را نزد عباس شاپوری ادامه داد. شاپوری، آهنگساز و همسر نخست پوران، حدود هفت سال به او آموزش داد و نزدیک به صد آهنگ برایش ساخت و اجرا کرد.
آغاز فعالیت هنری و ورود به رادیو
پوران فعالیت خوانندگی خود را در سال ۱۳۳۰ با نام «بانوی ناشناس» آغاز کرد و سپس مدتی با نام «بانو شاپوری» فعالیت داشت. او در سال ۱۳۳۱ به رادیو ایران پیوست و بهسرعت توانست توجه شنوندگان را به خود جلب کند. صدای رسا و شیوهٔ بیان احساسی او، باعث شد در مدت کوتاهی به یکی از خوانندگان محبوب برنامههای رادیویی تبدیل شود.
حضور در برنامهٔ گلها
پوران بعدها به برنامهٔ مشهور «گلها» راه یافت و بهعنوان تصنیفخوان در چندین برنامه از این مجموعه حضور داشت. از جمله برنامههایی که نام او در آنها ثبت شده است میتوان به گلهای شمارهٔ ۳۲۶، ۳۵۰، ۴۴۴ و ۵۲۲ اشاره کرد. فعالیت پوران در برنامهٔ گلها بیشتر بر اجرای ترانه و تصنیف متمرکز بود و همکاری او با آهنگسازان و نوازندگان برجسته، به تثبیت جایگاهش در موسیقی رادیویی ایران کمک کرد.
سبک موسیقی و جایگاه هنری
سبک خوانندگی پوران در محدودهٔ موسیقی مردمی، کلاسیک و ارکسترال ایرانی قرار میگرفت. او صدایی قدرتمند و انعطافپذیر داشت و میتوانست ترانههای عاشقانه، شاد، اندوهگین و داستانمحور را با بیان و احساس متفاوت اجرا کند. پوران با خوانندگانی مانند ویگن، عارف، منوچهر سخایی و ایرج نیز آثار مشترک اجرا کرد و در دورهٔ فعالیت خود به یکی از چهرههای محبوب موسیقی عامهپسند ایران تبدیل شد.
فعالیت سینمایی و شهرت گسترده
پوران از سال ۱۳۳۹ وارد سینما شد و در چند فیلم نیز ایفای نقش کرد. اجرای ترانهٔ «گل گلدون من» در سال ۱۳۴۱، با آهنگسازی عباس شاپوری، از نقاط مهم کارنامهٔ هنری او بود و نقش مهمی در افزایش شهرتش داشت. این اثر و ترانههایی مانند «گل اومد بهار اومد»، «نیلوفر» و «کیه کیه در میزنه» از آثار محبوبی هستند که نام پوران را در حافظهٔ موسیقایی چند نسل از ایرانیان ماندگار کردند.
مهاجرت و سالهای پایانی زندگی
پس از انقلاب ۱۳۵۷، پوران همراه فرزندانش به ایالات متحده مهاجرت کرد و در لسآنجلس ساکن شد. او در خارج از کشور فعالیت هنری محدودی داشت و چند ویدئو از آثار قدیمی خود ضبط کرد. پوران در اواخر دههٔ ۱۳۶۰ به ایران بازگشت و سالهای پایانی زندگیاش را در کشور سپری کرد.
درگذشت
پوران در سالهای پایانی زندگی به سرطان سینه و مشکلات کبدی مبتلا شد. او مدتی در بیمارستان خاتمالانبیا در تهران بستری بود و سرانجام در ۱۲ مهر ۱۳۶۹، برابر با ۴ اکتبر ۱۹۹۰، درگذشت. پیکر او در امامزاده طاهر کرج به خاک سپرده شد. با درگذشت پوران، موسیقی ایران یکی از خوانندگان محبوب و صاحبسبک خود را از دست داد، اما صدای او همچنان در آثار قدیمی و خاطرات شنیداری ایرانیان زنده است.
ترانههای ماندگار و خاطرهانگیز پوران
در طول فعالیت هنری پوران، آثار متعددی از او در رادیو، سینما و مجموعههای موسیقی ایرانی ضبط و منتشر شد. از شناختهشدهترین آثار او میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
نام اصلی: فرحدخت عباس خاقانی نام هنری: پوران نامهای هنری آغاز فعالیت: بانوی ناشناس، بانو شاپوری تاریخ تولد: ۱۵ بهمن ۱۳۱۲ (۴ فوریهٔ ۱۹۳۴) زادگاه: تهران، ایران سبک فعالیت: موسیقی مردمی، کلاسیک و ارکسترال ایرانی استاد و همکار هنری مهم: عباس شاپوری مهمترین برنامهٔ رادیویی: گلها آغاز فعالیت حرفهای: ۱۳۳۰ ورود به رادیو ایران: ۱۳۳۱ ورود به سینما: ۱۳۳۹ تاریخ درگذشت: ۱۲ مهر ۱۳۶۹ (۴ اکتبر ۱۹۹۰) محل درگذشت: تهران، ایران محل دفن: امامزاده طاهر، کرج، ایران
برای استفاده از این بخش ابتدا وارد حساب کاربری شوید.
دیدگاهها